61مىكند، ويژگىهاى آن است؛ ويژگىهايى از قبيل سرعت در انتقال پيام، ماندگارى پيام در طول زمان و اعصار، تناسب و تطبيقيابى با فرهنگهاى گوناگون، و ظرفيت براى دربرگيرى پيامهاى فراوان. 1
البته ديدگاه دينى نسبت به نماد 2 با نگاه رايج علوم جامعهشناختى و ارتباطى به نماد 3 متفاوت است و جنبههاى تبليغى آن صرفاً به امور اعتبارى مربوط نمىشود؛ لذا بحث از ابعاد تبليغى نماد در دين به معناى فاصله گرفتن از مباحث و جهات معنوى و عاليه دين نخواهد بود.
-نمونهاى از ظرفيتهاى تبليغى نماد در حج
در حج نمادهاى گوناگونى وجود دارد كه از لحاظ جامعهشناختى و فرهنگشناختى با ادبيات مختلف قابل بررسى است؛ بهخصوص وقتى كه به تشابه اين نمادها با ساير فرهنگهاى دينى جهان، بهخصوص اديان ابراهيمى توجه مىكنيم. البته اين موارد، ويژگى كلى نماد را دارند و دستيابى به معناى عميق آن نياز به تأمل و ژرفنگرى بيشترى دارد و با معانى رويين و لايههاى آغازين مفاهيم در حج فاصله دارد. همين ويژگى نماد است كه به ماندگارى آن در طول زمان كمك مىكند و انتقال فرهنگى آن را آسان مىكند. به عبارت ديگر، فشرده و عميق شدن معانى در نماد، سبب چابكى آن در انتقال بيننسلى و بينفرهنگى شده است.
اين ويژگى نماد در نظام تبليغى حج، زمينه را براى تقويت امت اسلامى فراهم مىكند تا حج بتواند توجه مسلمانان را به پيامها و مفاهيم فرازمانى و فرامكانى جلب كند.
در ادامه، مفاهيم و معانى برخى از نمادها را در حج مرور مىكنيم. اين معانى و مفاهيم،