65به كار خير سببى براى آسودگى وجدانشان به سبب ثروتاندوزى نامشروع بود. 1
و) منابع تأمين مخارج كاروانسرا و ساختمانهاى ميان راه
فرزندان بانى اصلى، مخارج كاروانسرا مانند محافظت از ساختمان را مىپرداختند. آنان معمولاً شخصى را كه به او اطمينان داشتند در آنجا مىگماشتند، تا از كاروانها پذيرايى كند. او صبحها در كاروانسرا را باز مىكرد و شبها آن را مىبست. مسافران هرقدر مىخواستند مىتوانستند در آنجا بمانند و بهايى نمىپرداختند. مگر اينكه خدمتى مىخواستند و آن خدمت را با انعام جبران مىكردند. شخص گماشته فقط گاهى با فروش علوفه براى چهارپايان، يا چوب براى طبخ غذاى مسافران، يا دوغ به چهارپاداران، سود مختصر عايدش مىشد؛ ازاينرو اشخاصى كه اين نوع كاروانسراها يا ساختمانها را بنا مىكردند، مبلغى نيز براى حفاظت از آنها اختصاص مىدادند. 2 مطالب پيشين درباره كاروانسراهاى خيريه بود، اما همانطور كه گفته شد، اشراف و دولتمندان كاروانسراهاى خصوصى را مىساختند و به يكديگر مىفروختند و برخى از آنها ساليانه تا هم هزار تومان درآمد داشتند. بيشتر صاحبان كاروانسراها يكى از غلامانشان را در مقام مباشر مىگماشتند و مباشرانشان به حساب دخلوخرج كاروانسراها رسيدگى مىكردند. 3