56اكنون كاركرد اقامتگاه موقت كه كاروانسرا ناميده مىشود، موضوعى فرهنگى است؛ يعنى با مطالعه هرچه بيشتر اين بناها، شناخت ما از اوضاع فرهنگى و اجتماعى دوران قاجار غنىتر مىشود. بررسى كاروانسراها در عصر قاجار اهميت دارد؛ زيرا اين دوران ويژگىهاى منحصر به فردى دارد كه بارزترينشان فعاليت فراوان عمرانى در زمينه راهها، بهويژه ساخت اين بناهاست.
براى حفظ و رونق تجارت و اقتصاد، وجود كاروانسرا به اندازه راه ضرورى بود. فاصله بسيار ميان مراكز تجارى، مداخله عوارض طبيعى، محيطى، خطرات جنگهاى بىشمار داخلى و در بسيارى اعصار دستههاى كاملاً سازمانيافته اشرار، صرفنظر از تهديد هميشگى چادرنشينان و اقسام غارتگران، همگى وجود جايگاههاى امن را براى تأمين استراحت كاروانها و ديگر مسافران ايجاب مىكرد تا بهسلامت به سوى مقصدشان رهسپار شوند. گفتار سادهتر اينكه كاروانسرا، ساختمانى است كه كاروان را در خود جاى مىدهد. اين كاركرد انگيزه احداث كاروانسرا بوده است.
از ديرباز تغيير چندانى در شيوه ساخت و معمارى كاروانسراها به وجود نيامده بود. اساس سازهاى آنها شامل ايجاد بارهبندها و اتاقهايى است كه پيرامون حياط محصور ساخته شدهاند. تقريباً در همه كاروانسراها اطراف يك فضاى باز (حياط مركزى) تعدادى فضاى مستقل در جايگاه غرفه يا اتاق وجود داشت. در پشت اين غرفهها نيز فضاى تالار مانندى براى نگهدارى چهارپايان و احشام تعبيه شده بود. البته همه اين مجموعه به وسيله ديوارها و برجهاى بلندى كه براى تأمين