70پيروزى و كنار نهادن ترس و بى‌تابى نبود، اين برترى شمار سپاه شام، بر روحيه كوفيان اثر منفى مى‌گذاشت.

طبرى، بلاذرى، ابن اعثم و «دينورى» بر تيزهوشى و آگاهى ابراهيم در جنگ تأكيد دارند، به‌گونه‌اى كه طبرى گزارش مى‌كند:

ابراهيم يكى از افراد مورد وثوق خويش را براى اطلاع از وضعيت سپاه شام و امكانات آن، اعزام كرد تا با محاسبه دقيق، امكان نبرد با آنها را فراهم سازد. افزون بر اين، ابراهيم سپاه خويش را از جهت نظامى و روحى آماده كرد، و پيش از طلوع فجر بر شاميان حمله برد.

اقدام سريع ابراهيم سبب شد سپاه او بر تپه بزرگى كه بر سپاه شام مشرف بود، دست يابند و آنها را غافل‌گير كنند. اين حركت نظامى از جانب پسر اشتر، نخستين پيروزى روحى براى نيروهايش بود.

در اين نبرد، ابراهيم درحالى‌كه سوار بر اسبى قوى هيكل بود، در مقابل لشكر خود قرار گرفت و براى ترغيب بيشتر و تحريض نيروهاى تحت فرماندهى‌اش براى نبرد با شاميان، چنين گفت:

يا أنصار الدين، يا شيعة الحق، يا شرطة الله هذا قاتل الحسين فما الذي تبقون له جدّكم و اجتهادكم بعده، هذا الذي حال بين الحسين و بين ماء الفرات، و منعه الذهاب في الأرض العريضة حتى قتله و أهل بيته، فو الله ما كان عمل فرعون ببني إسرائيل إلّا دون عمل هذا الفاجر.... ¹