70
«و البنيانُ: الحائطُ»؛ 1«بنيان ديوار را گويند». چون اين بناى مورد اشاره باعث حفظ و حراست محل رمى از ناپديد گشتن و تغيير است، اين تعبير براى آن بهكار رفته است. اين روايت، ديوار يا حوضچه بودن جمرات را نمىرساند؛ چراكه صفا و مروه ديوار
نبودهاند يا حوضچه و ديوارى دورشان نبوده است.
برخى اشكال كردهاند كه حيطان به صفا و مروه باهم گفته شده؛ زيرا مانند ديوار، محوطهاى را درميان خود گرفتهاند و عرب به ستون - هرچند هم نشان چيزى باشد - حائط نمىگويد و وجه شبه در تشبيه ذكر شده در اين روايت، فقط از لحاظ عدم لزوم طهارت است. 2 اما بهكاربردن تعبير حيطان فقط براى شباهت در حكم بسيار بعيد است؛ زيرا اين مسئله را بسيار واضحتر مىشد بيان كرد و بيان حكمى به اين روشنى با اين روش غير متعارف، برخلاف فصاحت و بلاغت اهل بيت(عليهم السلام) است و ظاهراً تنها معناى قابل استفاده از تعبير «مثل الصفا و المروه حيطان»، وجود نشان و بنايى براى جمرات در آن دوره، و چيزى غير از زمين يا توده سنگريزه بودن جمرات است. 3
ج) تعبير و وصف «عظما» براى جمره عقبه
روايت سعيد اعرج:
وَ لَا تُفِضْ بِهِنَّ حَتَّى تَقِفَ بِهِنَّ بِجَمْعٍ ثُمَّ أَفِضْ بِهِنَّ حَتَّى تَأْتِيَ بِهِنَّ الجَمْرَةَ الْعُظْمَى فَيَرْمِينَ الجَمْرَةَ. 4
زنان را به سوى منا مبر، مگر اينكه در مشعر آنها را به وقوف وادارى. سپس آنها را به سمت منا ببر تا اينكه به بزرگترين جمره برسند و رمى جمره كنند.
اين تعبير نشان دهنده وجود بنايى است كه با بناى ديگر مقايسه شده و بزرگى و كوچكى آن مشخص است و قابل صدق بر زمين نيست.