65قرار مىدهد و بر آن هفت سنگريزه مىزند. سپس قربانى مىكند و سرش را مىتراشد و محل سر تراشيدن پيرامون جمرات است و محل قربانى كردن تمام نقاط مناست؛ چنانكه پيامبر اكرم(ص) فرموده است، و در اين حالت همه محرمات احرام بر وى حلال مىشود مگر زن (بهرهمندى جنسى) و بوى خوش، تا وقتى كه آخرين طواف را انجام دهد و بعد از جمره عقبه در منا، مكان جمره ميانى است كه آن نيز علم و نشان بر افراشتهاى دارد و فاصله ميان اين دو به اندازه پرتاب يك تير(حدوداً دويست متر) است و پس از جمره وسطا (ميانى)، جمره اول قرار دارد كه همان مقدار با جمره ميانى فاصله دارد.
ه ) كلام صفىالدين عبدالمؤمن بغدادى (م 739 ه .ق) در «مراصد الإطلاع»:
والعقبة في جهة مكّة منها، عندها الجمرة الأخيرة التي تسمّى جمرة العقبة، و الجمرة الأولى؛ و هو علم منصوب في وسطها من جهة مسجد الخيف، ثم الوسطى، بين هذه و بين العقبة علم آخر منصوب ترمي الجمار عندها. 1
گردنه در منا، در سمت مكه است كه آخرين جمره نزد آن قرار دارد - كه جمره عقبه نيز ناميده مىشود - و جمره اول يك ستون برافراشته در وسط منا از سمت مسجد خيف است و جمره دوم بين اين جمره و جمره عقبه، به شكل ستون نصب شدهاى قرار دارد كه رمى جمرهها در آنجا انجام مىشود.
2. قراين تاريخى
الف) منا محل سيل مكه است و سيلابهاى مكه ازسوى منا - كه بلندتر است - سرازير مىشده؛ از طرف ديگر جمرات وسط دره منا قرار گرفته است و نسبت به قسمتهاى ديگر دره منا سراشيب است و مرور سيل بر روى آن حتمى است؛ چنانكه اين مطلب در برخى از سالها گزارش شده 2 و تصاوير هوايى امروزى نيز اين نكته را