188
دلالت روايت
براساس اين روايت، ارسال مو به منا براى دفن آن مستحب است و همينطور از روايت امام صادق(ع) خارج كردن مو از منا استفاده مىشود نه حرمت.
نقد استدلال
تعبير «يستحب» و «يكره» در روايات را نبايد به معناى مصطلح فقهى آن حمل كنيم؛
بلكه بايد آن را به معناى لغوى بگيريم كه مطلوبيت و مبغوضيت را بدون تعيين درجه آن مىرساند. 1 جمله آخر كه با لحن الزامى بازگرداندن اين موهاى خارج شده را مىرساند، مىتواند بر الزامى بودن اين مطلوبيت و مبغوضيت دلالت كند.
جمعبندى و نتيجهگيرى
براساس مطالبى كه گذشت، وجوب حلق و تقصير در خارج از منا، با ادله عامه اثبات مىشود و قيد «در منا بودن»، با ادله اشتراط قدرت در تكليف براى غير متمكن و با ادله نفى حرج از متعسر ساقط مىشود؛ اين امر را مىتوان يا با تعدد مطلوب مستفاد از ادله وجوب حلق و تقصير در منا، يا با استفاده از عدم اطلاق قيد در منا بودن از ادله مقيده اثبات كرد.
با توجه به روايت سماعة بن مهران - كه از آن بدل اضطرارى بودن وادى محسر از منا استفاده شد و قبلاً به تفصيل سند و دلالتش گذشت - اگر مكلف بتواند بايد در وادى محسر اين كار را انجام دهد و اگر ممكن نشد در مكانهاى ديگر حرم، با رعايت نزديك و نزديكتر به منا، و واجب است در صورت امكان موهاى خود را نيز به منا بفرستد. 2