176
دلالت روايت
به موجب اين روايت به شخص خائف (مصدود)، اجازه داده شده كه به تراشيدن سر در مكه و ارسال مو به منا اكتفا كند. اين روايت نيز ناظر به شرايط خاص خائف است و مربوط به حكم ثانوى است و منافاتى با حكم اولى در شرايط عادى ندارد.
اشكال عام در استدلال به اين روايات
هرچند روايت اول نسبت به عذر مطلق است، اما روايت دوم در مورد نسيان و روايت سوم مربوط به خائف بود. بنابراين براى رفع تعارض، اين روايات بر حكم ثانوى حمل مىشود. بر فرض نپذيرفتن اين حمل، بايد گفت ظهور روايتهاى لزوم حلق در منا اقوى از ظهور اين روايات در ترخيص است و عمل اصحاب نيز مؤيد
آنهاست. بنابراين بر روايات ترخيصيه مقدم مىشود. 1
جمعبندى و نتيجهگيرى
بنابر ادلهاى كه گذشت، بر مكلف عالم، عامد و ملتفت، واجب است كه حلق يا تقصير حج را در منا انجام دهد. اين ادله، روايتهاى متعدد مؤيد به شهرت عملى و فتواى اصحاب است كه مىتوان آن را از ادعاهاى اجماع و لاخلاف استنباط كرد.