116 أُحْصِرَ فِي الْحَجِّ، قَالَ: «فَلْيَبْعَثْ بِهَدْيِهِ إِذَا كَانَ مَعَ أَصْحَابِهِ وَ مَحِلُّهُ أَنْ يَبْلُغَ الْهَدْيُ مَحِلَّهُ وَ مَحِلُّهُ مِنى يَوْمَ النَّحْرِ إِذَا كَانَ فِي الْحَجِّ، وَ إِذَا كَانَ فِي عُمْرَةٍ، نَحَرَ بِمَكَّةَ. وَ إِنَّمَا عَلَيْهِ أَنْ يَعِدَهُمْ لِذَلِكَ يَوْماً، فَإِذَا كَانَ ذَلِكَ الْيَوْمُ فَقَدْ وَفَى وَ إِنِ اخْتَلَفُوا فِي الْمِيعَادِ لَمْ يَضُرَّهُ إِنْ شَاءَ الله». ¹

از امام پرسيدم اگر براى مردى در انجام حج مانعى پيش بيايد چه وظيفه‌اى دارد؟ فرمود: «اگر همراهانى دارد، بايد قربانى‌اش را بفرستد تا در محلش، - كه محلش براى حج، منا در روز عيدقربان است - و براى عمره در مكه، ذبح كند، و وظيفه دارد تا در آن روز با آنها براى قربانى كردن وعده بگذارد و وقتى آن روز فرارسيد، قربانى را انجام داده و از احرام خارج مى‌شود، و اگر در وعده دچار اختلاف شدند، وظيفه‌اى ندارد».

سند روايت

بررسى طريق شيخ به حسين‌بن‌سعيد: مرحوم شيخ طوسى در مشيخه «تهذيب» طرق متعددى را به حسين‌بن‌سعيد نقل مى‌كند ² كه هر سه طريق مذكور و طريق اول كتاب فهرست، ³ به خاطر وجود افرادى كه توثيق خاص ندارند (حسين بن عبيدالله، احمد بن محمّد بن حسن بن وليد و حسين بن حسن بن ابان و ابن ابى‌جيد) مشكل دارد. ولى طريق دوم فهرست بى‌هيچ مشكلى صحيح و مورد قبول است. علاوه بر اين، از آنجا كه حسين بن عبيدالله و احمد بن محمّد بن حسن بن وليد ناقل ده‌ها كتاب و صدها روايت هستند و در طرق متعددى واقع شده‌اند كه بسيارى از اين كتب و روايات، طرق ديگرى نيز دارند و در هيچ موردى بين طريق آنها و طرق ديگر اختلاف نسخه نقل نشده، مشخص مى‌شود آنها راويان ثقه و مورد اعتمادى هستند. بنابراين طريق اول مشيخه نيز معتبر خواهد بود. ⁴