44از اين جهت مىتوان امام خمينى(رحمه الله) را با طراحى انقلاب اسلامى بر اساس تعاليم دينى، احياگر دين و تفكر دينى ناميد. امام خمينى(رحمه الله) بر اساس همين اصول و ديدگاه، حج را احيا كرد و بهشدت از ديدگاهى كه حج را در ابعاد فردى خلاصه مىكرد، انتقاد نمود. به اين ترتيب امام خمينى(رحمه الله) بر اساس اصول و مؤلفههاى انقلاب اسلامى، با تمركز بر ابعاد سياسى و اجتماعى حج در عرصه بينالملل اسلامى، احياگر حج ابراهيمى شد كه مبارزهگر با طاغوت بود.
براى شناخت انديشه امام بايد به مبانى نظرى انديشه ايشان نيز توجه كرد. 1 احياگرى دينى امام خمينى(رحمه الله)، با نگاهى جامعگرايانه به دين سنتى و معطوف به بهرهگيرى از عناصر دينى در نوسازى جهان بود. 2
امام خمينى(رحمه الله) در مسير احياگرى دينى، اصالتهايى را كه در سير تحول تاريخى به خرافات و افسونهاى ذهنى و داورىهاى غيرواقعى آلوده شده بودند، بازسازى كرد. به اين ترتيب با اتصال حال و آينده به پيشينه تاريخى، به بازسازى تاريخى پرداخت و از فقر تاريخىگرى تفكر مدرن 3 و ضد پيشرفت بودن جريانهاى بنيادگراى سلفى، فاصله گرفت. 4 از اين رو احياگرى امام خمينى(رحمه الله) نه به معناى عقبماندگى و نبود بهرهمندى و بروز تمدن بود و نه با ايمان دينداران در تضاد بود. 5