42مجموعهاى اين چنين فراگير و همگانى، با انگيزههاى بسيار والاى معنوى، در دنيا بىنظير است. افسوس كه مسلمانان هنوز قدرت عظيم حج را درنيافتهاند. گلادستون، نخست وزير سياستمدار انگلستان در گفتار معروفى در مجلس عوام آن كشور گفت: «مادام كه نام محمد در مأذنه به عظمت ياد مىشود و قرآن برنامه زندگى مسلمانان است و حج برگزار مىگردد، جهان مسيحيت در خطر بزرگى است». يا يكى از رجال مسيحيت و غرب مىگويد: «واى بر مسلمانان اگر معنى حج را نفهمند و واى بر ديگران اگر مسلمانان، معنى حج را بفهمند». 1
تأثير انقلاب اسلامى بر بيدارى اسلامى
انقلاب اسلامى ايران يكى از عوامل مهم برونزاى بيدارى اسلامى است 2كه براى درك تأثيرگذارى عميق آن، تصور آن كافى است. 3
با اينكه پايگاه اصلى انقلاب اسلامى ايران را مذهب تشيع شكل مىدهد، ولى فارغ از مليتها و مرزهاى جغرافيايى، در يك جريان جهانى فراگير سعى دارد توانايى اسلام در مبارزات سياسى و اجتماعى را نشان دهد. 4 انقلاب اسلامى از يكسو مبارزان سياسى - اجتماعى غير دينى را به مددگيرى از دين فراخواند و از سوى ديگر جريانهاى اسلامگرا را به عملگرايى بيشتر تشويق كرد. 5
انقلاب اسلامى ايران كه در چارچوب اسلام سياسى تجلى يافت، هرچند در ابتدا،