215موعدگرايى ابعاد گوناگون سياسى و اجتماعى دارد كه بيدارى اسلامى را تقويت مىكند.
مبارزه با ظلم، قيام و انقلاب، تشكيل حكومت جهانى اسلامى و در نتيجه اميد به آينده و تلاش براى اصلاح، از تعاليم و دستاوردهاى مهم گفتمان مهدويت است كه دستاوردهاى كلان و چشمانداز انحصارطلبانه غرب، در جهانشمول كردن ليبراليسم را به چالش جدى مىكشد.
به عبارت ديگر يكى از كاركردهاى مدرنيسم غربى، گسستگى بين تاريخ گذشته، اكنون و آينده است؛ ولى بيدارى اسلامى در برابر اين گسست، نوعى پيوستگى ايجاد مىكند؛ يعنى بين گذشته اسلامى (سنت)، وضعيت فعلى و آينده، «پيوست» برقرار مىكند. 1
حج بسترى فرهنگى و تمدنى است كه اين پيوستار تاريخى- تمدنى را بهخوبى اجرا مىكند:
گذشته: حج علاوه بر اينكه به نوعى تاريخ اديان توحيدى و ابراهيمى را تداعى مىكند، مهد تاريخ و تمدن اسلامى است. نزول وحى و تثبيت و گسترش اسلام و خاطرات سرنوشتساز و ماندگار اسلام، با كعبه پيوندى ناگسستنى دارد. به عبارت ديگر حج هويت تمدنى زائران را تقويت مىكند.
حال: حج نمايشى از اقتدار سياسى و دينى مسلمانان است كه با نيمنگاهى به گذشته، منبع عظيم قدرت دينى در عرصه بينالملل را نشان مىدهد. اين فضا ضمن روحيهبخشى و انسجامآفرينى، حاكى از پتانسيل زياد اسلام در خلق تمدنى پايا و پوياست.
آينده: آيندهنگرى تمدنگرايانه، از جهتى به برنامه و تدبير و از جهتى به شوق، انگيزه و اميد نياز دارد. تجمع مسلمانان در حج به علاوه الگوى مهدويت كه حكومتى جهانى را در خود جاى داده است، برنامه و اميد را در مسلمانان براى خلق تمدنى جديد ايجاد مىكند؛ تمدنى مبتنى بر حضور دين در عرصه سياسى و اجتماعى.