145نمىشود، بلكه امنيت جنبههاى هويتى، اجتماعى و نرمافزارانه نيز يافته است و در كنار دولتها، بازيگران ديگرى نيز در عرصه امنيت بينالملل، مؤثر و فعال هستند. بر اين اساس حج نيز مىتواند به عنوان يك كنشگر غير رسمى، كاركرد امنيتى داشته باشد. البته منوط به اينكه با وحدت و همگرايى، اين كاركرد حج به فعليت برسد.
با دگرگونى در محيط امنيتى نظام بينالملل، مفهوم امنيت، عميقتر و گستردهتر 1 از سطح دولت به جوامع و افراد و از موضوعات نظامى به موضوعات غير نظامى و از هستىشناسى مادى به هستىشناسى معنايى تغيير كرد. با تغيير فضاى روابط بينالملل و ورود كنشگران جديد، ماهيت مرزها و منافع ملى تغيير كرده است و از اين رو بيشتر تهديدها و خشونتها، فرادولتى شده است. 2
در پيوند گفتمان اسلام سياسى با گفتمان جهانى شدن، هسته اصلى منازعات در خاورميانه، خشم و غضب مسلمانان است. مسلمانانى كه در اروپا زندگى مىكنند، از طريق عصر ارتباطات، خودشان را با برادران ستمديدهشان در خاورميانه بزرگتر (امت اسلامى) تعريف مىكنند. 3
به اين ترتيب اجتماع مسلمانان در حج به عنوان يك كنشگر غير رسمى (غير دولتى)، مىتواند در عرصه بينالملل نقشآفرينى كند و در عرصههاى اجتماعى و سياسى، كاركرد امنيتى داشته باشد. تحقق اين كاركرد مهم و سرنوشتساز حج، در گرو وحدت و همبستگى مسلمانان در حج است.
كاركردهاى امنيتى وحدت در حج را مىتوان در دو سطح جهان اسلام و نظام بينالملل