51پس از پيامبر نيز خلفا درباره زرتشتيان، همانند آن حضرت به گرفتن جزيه از آنان بسنده كردند. در گزارشى آمده است كه خليفه دوم، درباره گرفتن خراج از پيروان اديانى نظير مجوس، با امام على(ع) مشورت كرد. آن حضرت اظهار داشت كه رسول‌خدا(ص) به واسطه اهل كتاب بودن ايشان، از آنان جزيه دريافت مى‌كرد و به سبب شرك ايشان، ازدواج و ذبح‌هايشان را حرام مى‌كرد. از اين رو، خليفه نيز درباره مجوسيان به نظر آن حضرت رفتار كرد. ¹

به نوشته علامه طباطبايى، مجوس از بقاياى پيروان ابراهيم خليل(ع) بودند كه به تدريج از آن منحرف شدند. ² مسئله ملحق كردن مجوسى به يهود و نصارا به اين دليل است كه شبهه اهل كتاب بودن در مورد ايشان وجود دارد.

از نكات ديگرى كه به مناسبات ايرانيان با رسول خدا(ص) برمى‌گردد، آن است كه گويند در زمان پيامبر اكرم(ص)، از سكه‌هاى ساسانى در كنار سكه‌هاى بيزانس كه داراى تصوير بودند، در دادوستدها استفاده مى‌شد و اين، خود، نوعى مناسبات به شمار مى‌آمد. ³

مناسبات ايرانيان با حجاز در عصر خلفا

در اين عصر، اسلام از جزيرة العرب فراتر رفت و جز بخش كوچكى از ايران در سواحل جنوبى درياى خزر، اين سرزمين به دست فاتحان عرب افتاد و در محدوده قلمرو اسلامى قرار گرفت. بنا به نوشته برخى معاصران، اسلام پيش از آنكه به مقابله با ايرانيان بيايد، اين ما بوديم كه او را به ايران دعوت كرديم؛ ⁴ زيرا توده مردم ايران،