193مىگشت.). اين نشان مىدهد كه ارتباط بين دو خاندان هنوز قطع نشده بود. اما در سخنان او، مقدارى تهديد هم وجود دارد. امام صادق(ع) هنگامى كه از نجف بالا رفت، نماز خواند و «رزام» نيز دعاى ايشان را براى ما ذكر كرد. گمان نمىكنم كه امام صادق(ع) به جز قبر امام على(ع) كه در نجف است، قبر ديگرى را برگزيده باشد تا در آن دعا كند؛ درحالىكه بهسمت منصور در حال حركت بود. اينجاست كه مىتوانيم اين ديدار ايشان(ع) را با ديدارهاى آن امام(ع) همراه صفوان جمّال ربط بدهيم؛ كسى كه بيش از يكبار به همراه امام خود، امام جعفر صادق(ع)، به زيارت قبر مبارك اميرمؤمنين(ع) اقدام نموده يا بهتنهايى قبر امام على(ع) را زيارت كرده است. 1
البته آنچه براى ما بين آن روايات، درخور اهميت است، زيارتى مىباشد كه در زمان ابوجعفر منصور اتفاق افتاده است و آن را به نقل از ابنمشهدى روايت كرده است كه در صفحات بعدى اين پژوهش به آن اشاره خواهيم كرد كه احتمال دارد آن زيارت در سال 143 ه .ق/ 760 م اتفاق افتاده باشد.
گويا امام صادق(ع) مجبور به ديدن منصور در كوفه نيز شده است؛ البته بعد از آنكه منصور، قيامهاى محمد و برادرش را سركوب نمود؛ چنانكه در روايتى امام جعفرصادق(ع) فرمود :
ابوجعفر منصور، هنگامى كه ابراهيم بن عبدالله در باخمرى كشته شد، ما را در مدينه اذيت كرد و تمام كسانى را كه از ما به سن بلوغ رسيده بودند، به كوفه آورد. يك ماه، ما را در آنجا نگه داشت؛ بهگونهاى كه انتظار مرگ را مىكشيديم. سپس ربيع دربان، به نزد ما آمد و گفت: «اين علوىها كجايند؟ آنهايى كه صاحب خرد هستيد! دو تا دو تا نزد اميرمؤمنان برويد». من و حسن بن زيد با هم بر اميرمؤمنان وارد شديم. هنگامى كه بر او