306حجاج از مدينه منوره در حال حركت است. اين خبر از مخابره‌اى كه ارسال شده، به دست آمد. چون موسم حج نزديك است، بر اين مبنا احتمالاً چه اين قافله‌ها و چه ديگر قافله‌هايى كه در راه‌ها هستند و طبيعتاً از طريق حلب مى‌آيند، نمى‌توانند به مكّه مكرمه برسند. به اين جهت در اين باب، موجبات تبليغات لازمه اجرا شود. اين مسئله به ولايت مشاراليه اطلاع داده شود. به خاطر ايجاب اجراى آن، اگر حجاج روس و حجاجى از ساير دولت‌ها حضور دارند، رسيدنشان به مكه مكرمه از راه خشكى صحيح نيست، در اين باب اجراى تبليغات شرعى به ولايت بيروت و ساير اماكن، فرموده شود. عرض شده است. والى سوريه، اسماعيل فاضل. 7. تشرين ثانى. 1326.
DH. ID: 19/87-1
[سند دوم]
تلگراف‌نامه
به نظارت جليله داخله؛ بسيار فورى است.
در تلگرافى كه ديشب از پست مجلس طبيّه ملكيّه گرفتم، اطلاع دادند حجاج ايران را از طريق حمدانيه در دو گروه سوق دادند. آنها غير از اين چاره‌اى نداشتند. ديروز با اجتماع همه كونسول‌ها، مشتركاً عرضى به همه سفارت‌خانه‌ها نوشته شد. ايرانيان بعد از اصرار زياد بالاخره راضى شدند از راه حمدانيه بروند. مفتش صحيّه كه در مسكنه است، الان اين خبر را اطلاع داد. امروز براى همراهى آنها تعدادى سرباز و تعدادى ضابطه و ژاندارم و ساير مأمورين، فرستاده و تعيين موقع اطراق آن، اطلاع داده مى‌شود. در آن مكان‌ها رسيدن حجاج نيز اطلاع داده مى‌شود و هر نوع اسباب استراحت‌شان تأمين مى‌گردد. مأمورانى كه در اوايل به حمدانيه فرستاده شدند [و] ديروز حبس شدند. چند روز ديگر دوباره آزاد خواهند شد. ما به انجام اين امور تأسف‌وار مجبوريم و مصارف زيادى خرج مى‌شود. اين مسئله، امر مجلس صحيّه است.