191به اين جهت در موسم حج براى ميدان ندادن به چنين مسائلى، خصوصاً در حرم شريف مكه مكرمه، اشخاص متعددى به عنوان مأمور انتخاب شوند تا از وقوع چنين اعمالى جلوگيرى شود. هرچند اين اقدامات انجام شد، ولى سال گذشته نيز اين نوع مناسبت به جانب باب عالى عرض و اطلاع داده شده است. با توجه به اصول تقيه مذهبى حجاج ايرانى كه در اين باب تسامح و رخوت نيز ديده مىشود، لذا منازعات مذكور را نيز همين عمل مباح ايجاد مىكند. به اين دليل به حجاج مرقومه در اين بلده تأكيد أكيد شد [كه] دست به چنين اعمالى نزنند. اين درخواست به سفارت آنها رسيده و اخطار ارائه شده است. در اين باب امر و فرمان حضرت من له الامر است. فى6 ربيع الاول 1294. [مهر]: سيدمحمد تقىالدين.
ف . MMS: 56/2551
نظارت جليله خارجه
93. دادخواهى تجار ايرانى
باب عالى، نظارت جليله خارجه، اتاق ترجمه
ترجمه عرض حال تجار و اتباع ايرانى كه در دارالسعادت مقيم هستند كه حاوى بر 101 امضاء از سفارت ايران تقديم شده است.
از عرض و بيان، مستغنى است و در نزد سفارت عالى نيز واضح است كه مكه مكرمه و مدينه منوره و ساير اماكن مقدسه كه زيارتگاه، معابد و درگاه مغفرت جمله مسلمانان جهان است، در ممالك دولت عليّه واقع مىباشند. اهالى ايران نيز چون مسلمان هستند، ذكور و اناث دوست دارند براى ايفاى فريضه حج به آنجا رفت و آمد كنند و هر چه پول طى يكسال از تجارت، زراعت و ساير مشاغل كسب مىكنند، در اين راه صرف كنند و براى تعمير و تزيين قبرستان بقيع، بعضى هداياى گرانبهاى تقديم و نذورات زيادى اهداء مىكنند. بنابراين فداكارىهاى زيادى ابراز مىكنند. از جمله زندگى و معيشت آن منطقه مطلقاً به حضور حجاج و زوار بستگى دارد. چه براى ايفاى شكر اين نعمت و چه به جهت