111داشته باشند، جهت زيارت عتبه عليه بروند [و] بر مبناى احوال به آنها احترام شود و در خصوص گمرك با تجار دولت ايران مانند اتباع ديگر اهل اسلام رفتار و توجه شود و از اموال تجارتى آنها يك بار گمرك گرفته و سپس تذكرهاى به آنها اعطا شود. در اماكن محل، مخالف با شرع، هيچگونه آقچه به عنوان گمرك از آنها طلب نشود. اگر از حجاج كسى در راه فوت كرد، اموالش به وصى شرعيش تحويل داده شود [و] اگر وصى ندارد، وسايلش را تحويل گرفته و تحت نظر دولت محافظت و يكسال تا مشخص شدن وكيل وى صبر شود تا هنگامى كه با معرفت دولت عليّه ايران، وكيل ايشان تعيين شود. اگر وكيل تجار و حجاج اتباع ايران مشخص نشد تا اموال به وى سپرده شود، بر مبناى شريعت اسلام، وسايل حفظ شود. بر طبق معاهدهاى كه بين دولت ايران و سلطنت سنيّه، منعقد است، به حفظ وسايل تأكيد شده است. اين اوامر به همه حكام، امير شام، امين صره همايون و ديگران اكيداً اعلام شود. محافظان مكه مكرمه و مدينه منوره، بر اين اوامر اعتنا و تأكيد كنند. در اين باب فى اوايل ج 1240
جودت خارجيه: 51/50
[سند دوم]
تاريخ: [بر اساس تاريخ سند قبلى كه با اين سند از نظر موضوع همخوانى دارد] فى اوايل ج 1240
از حضرات حجاج ايران كه سال گذشته به نيت اداى فريضه حج به مكه مكرمه و مدينه منوره آمدند، هر چه بر طبق امر و اراده سنيّه رفتار كاملى كه لازم بود ايفا شد. طايفه عجم در اداى نماز، احرامبندى و كشف عورت و ديگر مسايل، برخلاف مذاهب اربعه، عمل مىكنند؛ منع شوند.
نوع رفتار آنها توسط حضرت والى شام، قبل از رفتن به مكه، حاصل شد. بنابراين آنان را به رفتار و مسلك صحيحى ترغيب كنيد. نامههايى (قائمه) رسيده است كه از