85
مقدمه
در مطالب قبل بيان شد كه امام از نگاه شيعه، كسى است كه خداوند او را براى جانشينى پيامبر(ص) نصب كرده است. آن حضرت نيز اين جانشينى را به مردم ابلاغ مىكند. در واقع جانشين پيامبر(ص) وارث تمام صفات و ويژگىهاى پيامبر(ص)، غير از وحى است. بنابراين امام(ع) بايد از غيب آگاه باشد تا بتواند پاسخگوى سؤالات علمى و دينى جامعه مسلمانان باشد.
اما سؤالى كه در اينجا مطرح مىشود اين است كه پيامبر خاتم(ص) حقايق و دستورهاى دينى را با استناد به وحى بيان مىنمود. ولى با رحلت آن حضرت و انقطاع وحى، ائمه اطهار(عليهم السلام) با استناد به چه منابع و مصادرى، احكام و دستورها را تفسير و تبيين مىكنند؟ به بيان ديگر، منابع علم امامان(عليهم السلام) كدام است؟
در پاسخ مىگوييم منابع علم ائمه(عليهم السلام) گوناگون است كه آنها را در اين نوشتار به دو قسمت كلى دستهبندى كردهايم: منابع عام علم امام و منابع خاص علم امام. منظور از منابع عام، منابعى است كه همه امامان از آن بهرهمندند و بهوسيله آن از غيب آگاه مىشوند و احكام و دستورهاى الهى را تبيين و تفسير مىنمايند؛ مانند آگاهى از قرآن كريم و در مرتبه بعد، آگاهى از علومى كه از رسول خدا(ص)،