24
النبي(ص). 1
امام انسانى است كه به جانشينى از نبى(ص) در كارهاى دنيوى و اخروى بر مردم رياست عمومى دارد.
ممكن است كه از ظاهر اين تعاريف چنين برداشت شود كه اختلاف شيعه و سنى در مسئله امامت، اختلاف در مصداق است، نه اختلاف در چيستى و حقيقت آن. ولى با اندكى درنگ، روشن خواهد شد كه چنين برداشتى درست نمىباشد و خارج از حقيقت است.
«مرحوم لاهيجى» به اين نكته توجه مىكند و مىنويسد:
... پس مراد از امامت، نيست مگر رياست عامه مسلمين در امور دنيا و دين بر سبيل خليفگى و نيابت از پيغمبر(ص)، و از عجايب امور آن است كه تعريف مذكور براى امامت متفقعليه است ميان ما و مخالفين ما و حال آنكه هيچيك از خلفا و ائمهاى كه ايشان مختصاند به قول امامت ايشان، متصف نيستند به مجموع امور معتبره در مفهوم امامت به تعريف مذكور؛ چه رياست در امور دين، لامحاله موقوف است به معرفت امور دينيه بالضروره و ايشان عالم بودن امام را شرط نمىدانند در امامت و مدعى آن هم نيستند كه هيچيك از ائمه ايشان عالم به جميع امور بودهاند و نيز رياست در امور دين، موقوف است بر عدالت بالضروره و ايشان آن را نيز شرط ندانستهاند و تصريح به عدم اشتراط اين دو امر در اكثر كتب ايشان موجود است. 2