82

روايت ابى بصره غفارى

أخبَرنا قُتيبةُ قال حَدّثنا اللَّيثُ عَن خالدِ بنِ نَعيمٍ الحضرميِّ عنْ ابنِ جبيرةٍ عن أبي تميمٍ الجَيشاني عَن أبي بَصرةٍ الغِفاري قال: صَلَّى بنا رَسولُ الله صلَّى الله عليه وَ سَلَّم العَصرَ بالمخمصِ قالَ: إنَّ هذِه الصَّلاةَ عُرضتْ عَلَى مَن كَانَ قَبلَكم فَضَيَّعوها وَمَنْ حَافَظَ عَليها كَانَ لَه أجرُه مَرَّتين وَلا صَلاةَ بَعدَها حَتَّى يَطلُعَ الشَّاهِدُ وَالشَّاهِدُ النَّجُم. ¹

... ابوبصره غفارى مى‌گويد: پيامبر خدا(ص) در مكانى به نام مخمص نماز عصر را با ما خواند و فرمود: اين نماز بر افرادى قبل از شما عرضه شد، ولى آنها آن را ضايع كردند. هركس بر آن مواظبت نمايد دو برابر اجر مى‌برد و نمازى بعد از آن نيست تا اينكه شاهد طلوع نمايد و شاهد همان ستاره است.

اين روايت از جهت سندى موثّق است. ² البانى نيز آن را صحيح شمرده است. ³

مطابق اين روايت، بعد از نماز عصر وقت هيچ‌گونه نمازى نيست تا اينكه شاهد، يعنى نجم، طلوع نمايد كه دراين‌صورت وقت فريضه بعدى داخل مى‌شود و فريضه بعد نماز مغرب است. بنابراين در اين روايت وقت نماز مغرب، طلوع نجم معرفى شده است. در اين روايت، همان‌طور كه شوكانى ادعا داشت ⁴، اين‌گونه بيان نشده است كه وقت نمازِ مغرب، غروب شمس است و طلوع نجم علامتى بر تحقق غروب است. بلكه روايت دلالت بر اين مطلب دارد كه وقت نماز مغرب، طلوع نجم است. بنابراين تعبير عينى در اين زمينه دقيق‌تر به نظر مى‌رسد: «نزد طاووس، عطاء ابن رباح و وهب بن منبه اول وقتِ مغرب هنگام طلوع نجم است». ⁵