151او برشمردهاند 1؛ اما عدهاى ديگر وى را توثيق كردهاند. 2
به نظر مىرسد بين اين دو تعارضى نيست؛ بلكه امر بين توثيق و عدم توثيق دائر است، نه توثيق و تضعيف؛ چراكه كلام نجاشى ظاهر در تضعيف شخص محمد بن خالد نيست؛ بلكه به دليل اعتماد بر مراسيل و روايت از ضعفا از ناحيه حديث تضعيف شده است. 3
البته در روايت مورد بحث، حتى اگر وثاقت محمد بن خالد هم اثبات نشود، قدحى وارد نيست؛ چون احمد بن محمد بن عيسى از ابنخالد و حسين بن سعيد نقل نموده است و همانطور كه گذشت، بحثى در وثاقت و جلالت قدر حسين بن سعيد نيست.
وثاقت قاسم بن عروه نيز قبلاً به اثبات رسيد. 4 با توجه به اينكه بريد بن معاويه هم از اجلا و فقهاست 5، روايت صحيحه خواهد بود.
ب) بررسى دلالى
در اين روايت، گرچه ذكرى از حكم شرعى مثل نماز مغرب يا افطار و امثال آن نيست، ظاهراً روايت درصدد بيان محقق غروب براى ترتيب همين آثار است 6؛ ازاينرو، اين روايت در بسيارى از كتب فقهى در عداد ادله ذهاب حمره مشرقيه شمرده شده است. 7