83قول دوم: برخى ديگر ايمان را به معناى تصديق قلبى صرف دانسته‌اند و گفته‌اند: «الايمان التصديق القلبي و إن أظهر الكفر بلسانه»؛ يعنى ايمان صرفاً تصديق قلبى است، هرچند فرد سخن كفرآميز بر زبان جارى كند. اين كلام را به «جهم‌بن صفوان» نسبت مى‌دهند. «الايمان هو التصديق الجازم من صميم القلب بوجود ذاته تعالى وتوحيده بإلهيته وربوبيته وأسمائه وصفاته». ¹

قول سوم: ايمان، تصديق قلبى همراه با اقرار زبانى است كه عمل از نتايج و آثار ايمان است و جزو ماهيت ايمان نيست. اين قول مشهور متكلمان و فقيهان مسلمان است.

قول چهارم: ايمان، تصديق قلبى همراه با اقرار زبانى و عمل جوارحى است ²؛ چنان‌كه مى‌گويند: «اَلايمان هو التصديق القلبي منضمّاً إلى الإقرار باللسان و العمل بالجوارح و هو قول المعتزلة و الإباضية...». ³

قول پنجم: ايمان به معناى اعتقاد به قلب و اقرار به لسان و عمل قلب و لسان و جوارح ناميده شده است. ⁴

طبق حديث نبوى، معناى ايمان عبارت است از شهادت به يگانگى

خدا و رسالت پيامبر، برپايى نماز، پرداخت زكات و خمس. ⁵