92علت وجوب حج، مهمانى به‌سوى خداست... و خارج شدن از هرچه گناه است و بازداشتن نفس از خواسته‌هاى شهوى و لذت‌هاى مادى است.
امام رضا(ع) در كلام ديگرى درباره علت حج مى‌فرمايد: «
وَمِنهُ تَركُ قَساوَةِ القَلبِ، وَخَساسَةِ الاَنفُسِ... وَحَظرُ الاَنفُسِ عَنِ الفَسادِ و... » 1؛ «و از آثار حج، ترك قساوت قلب و پستى نفس و دورى نفس از فساد است».
با توجه به اين سخنان، با قرارگرفتن در فضاى معنوى حج و ارتباط با صالحان، انگيزه خودسازى و تزكيه درون براى حج‌گزار آسان‌تر و جدى‌تر مى‌شود. اين موضوع، در پيام‌هاى رهبرى به حج‌گزاران، جايگاه ويژه‌اى دارد. ايشان در يكى از پيام‌هاى خود مى‌فرمايد:
براى فراهم شدن زندگى سعادتمندانه و مطلوب انسان، تزكيه اخلاقى فرد كه گوهر او را از زشتى‌ها و آلودگى‌ها برهاند، ضرورى و حتمى است. 2
ايشان در فرازى ديگر از پيام خود مى‌فرمايد:
حج در آئينى پر راز و رمز و در آميزه شگفت‌آورى از شكوه و خاكسارى و اقتدار و فروتنى و حركت و تلاش درونى و برونى، نمادى از مبارزه و جهاد نفسانى... در راه تحقق حيات طيبه انسانى را در برابر چشم آدمى مى‌گذارد و حج‌گزار را به تمرين عملى وظايف بزرگ خود وادار مى‌سازد. 3
رهبر معظم انقلاب با توجه به فرصت مناسبى كه در حج براى تزكيه نفس ايجاد مى‌شود، به زائران توصيه مى‌كند از اين فرصت طلايى براى تزكيه نفس بهره‌گيرى كنند. ايشان مى‌فرمايد: