101هويت جمعى خود نيز، جدا از وظيفه فردى مسلمان، موظف به غفلت‌زدايى از خويشتن است. 1
ايشان تنبلى‌ها و تن آسايى‌ها را عامل غفلت‌آفرينى و مناسك حج را نوعى مبارزه با عوامل غفلت‌زا مى‌داند و مى‌فرمايد:
عبادات و مناسك حج، فرصت مى‌دهد كه ما اسارت و وابستگى غفلت بار خود به لذت طلبى و هوس و تن‌آسايى را موقتاً ترك كنيم. احرام و طواف و نماز و سعى و وقوف، ما را از ياد خدا سرشار و به حريم الهى نزديك مى‌كند و لذت انس با خدا را در كام‌ها مى‌نشاند. 2
5. تدبير و برنامه‌ريزى
از راه‌هايى كه براى نيل به كمال وجود دارد، اين است كه انسان به هرچه و هركس و هر عملى نگاه و توجه مى‌كند، به ارتباط آن با خدا توجه داشته باشد. از نظر عقلى و نقلى، اين مطلب مسلم و ثابت شده است كه همه اعمال عبادى و اذكار الهى، يك ظاهر و پوسته دارد و يك حقيقت و اسرار كه در وراى اين ظاهر قراردارد و انسان‌ها بايد از طريق اين ظاهر، به آن حقيقت دست يابند و در آن تدبر كنند.
توجه به اعمال عبادى، مانند توجه به يك اثر هنرى، يك نقاشى يا يك ساختمان است. گاهى توجه ما فقط به خود آن اثر است و هيچ توجهى به پديدآورنده و خالق آن اثر نداريم. بديهى است كه هر اثرى را مؤثرى است، ولى در اين نوع نگاه، ما فقط در زيبايى و لطافت ظاهرى