67

دسته اوّل روايات: وجوب معاشرت با اهل سنت

شيخ حرعاملى در كتاب «وسائل الشيعه»، بابى را با عنوان «باب وجوب عِشرَة العامّة بالتقية» گشوده و در آن، چهار روايت مطرح كرده است ¹ كه از جمله آنها صحيح هشام كندى است كه مى‌گويد:

إِيَّاكُمْ أَنْ تَعْمَلُوا عَمَلًا نُعَيَّرُ بِهِ فَإِنَّ وَلَدَ السَّوْءِ يُعَيَّرُ وَالِدُهُ بِعَمَلِهِ كُونُوا لِمَنِ انْقَطَعْتُمْ إِلَيْهِ زَيْناً وَ لَا تَكُونُوا عَلَيْهِ شَيْناً صَلُّوا فِى عَشَائِرِهِمْ وَ عُودُوا مَرْضَاهُمْ وَ اشْهَدُوا جَنَائِزَهُمْ وَ لَا يَسْبِقُونَكُمْ إِلَى شَىءٍ مِنَ الْخَيْرِ فَأَنْتُمْ أَوْلَى بِهِ مِنْهُمْ وَ الله مَا عُبِدَ اللهُ بِشَىءٍ أَحَبَّ إِلَيْهِ مِنَ الْخَبْءِ قُلْتُ وَ مَا الْخَبْءُ قَالَ التَّقِيَّةُ. ²

شنيدم امام صادق(ع) مى‌فرمود: بپرهيزيد از كارى كه ما با آن كار سرزنش شويم. همانا فرزند بد با كار بدش، پدر خويش را در معرض سرزنش قرار مى‌دهد. براى كسى كه از همه بريديد و به او پيوستيد زينت و مايه افتخار باشيد؛ نه ننگ و مايه سرزنش. با آنها (اهل سنت) در ميان قبيله‌هايشان نماز بگزاريد؛ مريضان آنها را عيادت كنيد؛ در تشييع جنازه مردگانشان حضور يابيد. آنان نبايد دركارهاى نيك بر شما پيشى بگيرند؛ زيرا شما نسبت به كارهاى نيك سزاوارتريد. سوگند به خدا، پروردگار به چيزى بهتر از خبأ پرستيده نشد. پرسيدند: خبأ چيست؟ فرمود: «تقيه». ³

از اين روايت استفاده مى‌شود كه حكمت تشريع تقيه در مورد شركت در نماز جماعت و مانند آن، مبتنى بر ترس از ضرر نيست. بلكه حكمت، مدارا كردن با آنان و