122هرگاه نزد قاضى عامّه، هلال ثابت شود و حكم كند و در پيش شيعه شرعاً ثابت نشده باشد، لهذا روز عرفه نزد عامّه، روز هشتم در پيش شيعه باشد؛ پس اگر ممكن است مخالفت ايشان در بيرون رفتن به سوى عرفات- كه روز خروج ايشان است از مكه - يا ممكن باشد ماندن شب آن روز در عرفات تا فردا - كه روز عرفه است - يا رفتن و برگشتن فردا پيش از غروب آفتاب، به جهت ادراك وقوف اختيارى عرفه، يا بعد از غروب آفتاب به جهت ادراك اضطرارى آن، اگر متمكّن شود از مراجعت قبل از آن؛ پس واجب است كه چنين كند تا ادراك وقوف اختيارى يا اضطرارى نمايد، از آنجا [يعنى عرفات] به مشعر رفته، ادراك آن نيز نمايد و اعمال روز عيد را در منا به عمل آورد [اگر چه به نظر عامه روز يازدهم است] و اگر ادراك وقوف عرفه اصلاً ممكن نشود؛ پس اگر ممكن است ادراك وقوف مشعر الحرام، پس آن نيز كفايت مى‌كند و حج او صحيح است و الّا حجّ او در آن سال فاسد خواهد بود. الحاصل، تقيّه در اين مقام، مصحح عمل نمى‌شود على الأحوط الأقوى و الله العالم. ¹

احمد بن على نجفى(رحمه الله) (كاشف الغطاء) نيز آن را يكى از مصاديق فوات حج شمرده و چنين نگاشته است:

أما فوات الحج فقد عرفت أن حكمه التحلل بعمرة مفردة و منه ما لو وقف العامة بالموقفين قبل وقته لثبوت الهلال عندهم دوننا ² و لم يمكن التخلف عنهم حتى فى ادراك اضطرارى الموقفين. ³