164است. تاريخ اتمام اين كتاب سال 740 ه .ق است. مستوفى در ابتداى كتاب، به شرح راههاى حج و جغرافياى مكه مىپردازد و علت آن را چنين ذكر مىكند:
اگر آن مواضع از ملك ايران نيست، اما چون افضل بقاع جهان و قبله اهل ايمان است، تيمن و تبرك را ابتدا كردن و قسمى عليحده در شرح احوال آن بقاع نوشتن، اولى است. تا اين كتاب، حداكثر احوال را شامل باشد و در اموال، كامل. 1
در سال 757 ه.ق، ابوالاشراف محمد بن حسين بن على حسينى يزدى كه از سوى سلطان اويس مأمور بررسى وضعيت راههاى حج شده بود، رساله حجازيه را در اين زمينه تأليف كرد. شرح حالى از منازل و مراحل راه حجاز كه به ترميم و بازسازى نياز دارند نيز آورده بود كه تنها قسمت كوچكى از آن باقى مانده و دكتر «ياحقى» آن را تصحيح و در مجموعه رسائل خطى فارسى به چاپ رسانده است. 2
در سال 817 هجرى، يك كتاب جغرافياى عربى مشتمل بر جغرافياى تاريخى ديارعرب، مغرب، اندلس، مصر و شام به دست شاهرخ رسيد. حافظ ابرو كه پيش از اين تصميم داشت كتابى در اين زمينه تأليف كند، با ديدن آن كتاب، پيشنهاد كرد آن را به فارسى برگرداند و با استفاده از منابع ديگرى مانند مسالك والممالك و صورالاقاليم، آن را تكميل كند. تأليف كتاب جغرافياى حافظ ابرو در همانسال آغاز شد و هفت سال بهطول انجاميد. قسمتى از كتاب، به وصف مكه و مدينه، ذكر مناسك و منازل حج و مسافتهاى ديار عرب تا مكه، اختصاص دارد. 3
«ميرخواند» نيز در پايان كتاب تاريخى روضةالصفا به ثبت جغرافياى مكه و منازل آن پرداخته است. 4