متن کتاب پژوهشی فقهی پیرامون نماز مسافر در اماکن چهارگانه - جلد 1 - صفحه 86

(25 تا 375)

86هنگام حج مى‌گفتند: «حج ما تمام و كامل نخواهد بود مگر آنكه به كنار كعبه رويم و در آنجا سوت بكشيم». ¹ (به نوعى شبيه صداى پرنده فوق‌الذكر). اين وجه در روايتى از امام‌رضا عليه السلام نيز آمده است؛ حضرت رضا عليه السلام ضمن پاسخ به سؤال‌هاى محمدبن‌سنان در مورد اين پرسش كه «چرا مكه را مكه ناميده‌اند؟» مى‌فرمايد: «به اين خاطر كه مردم زمان جاهليت در هنگام حج، سوت مى‌كشيدند و به‌همين سبب به كسى كه قصد حج داشت، مى‌گفتند: «قد مكّا»؛ چنان‌كه خداى عزّوجلّ در مورد اين عمل آنها مى‌فرمايد: «نيايش آنها در كنار خانه فقط كف زدن و سوت كشيدن بود». ²

اما «مسجدالحرام» اسمى عَلَم و نام مسجدى است كه گرداگرد كعبۀ معظمه قرار دارد، به‌عبارت ديگر مسجدى را گويند كه كعبه در آن واقع است، چنان‌كه آن‌را «مسجد الكعبه» نيز گفته‌اند. ³ خداوند متعال در قرآن مجيد، پانزده مرتبه از «مسجدالحرام» نام برده است. ⁴ هرچند كه در پاره‌اى موارد به قرائنى از باب شرف و منزلت مسجدالحرام اين نام ذكر و در معناى مكه ⁵ و يا حرم ⁶، استعمال شده است. (ذكر جزء و اراده كل) اما

1) . العين ج 5، ص 287؛ معجم‌البلدان، ج 5، ص 182.

2) . علل‌الشرائع، ج 2، ص 397.

3) . در صحيح بخارى، كتاب التوحيد، در ذيل باب «وَكَلَّمَ اللهُ مُوسَى تَكْلِيماً» آمده است: «عبدالعزيز بن عبدالله براى ما حديث كرد و گفت: سليمان، از شريك‌بن‌عبدالله برايم نقل كرد كه گفته است: از ابن‌مالك شنيدم كه گفت: شبى كه رسول‌خدا (ص) از مسجد كعبه به معراج رفت سه نفر نزد او آمدند... تا پايان حديث».

4) . البقره، 144، 149، 150، 191، 196و 217؛ المائدة، 2؛ الأنفال، 34؛ التوبة، 7، 19 و 28؛ اسراء، 1؛ الحج، 25؛ الفتح، 25 و 27.

5) . وَ أَتِمُّوا الْحَجَّ وَ الْعُمْرَةَ لِلّٰهِ فَإِنْ أُحْصِرْتُمْ فَمَا اسْتَيْسَرَ مِنَ الْهَدْيِ ... لِمَنْ لَمْ يَكُنْ أَهْلُهُ حٰاضِرِي الْمَسْجِدِ الْحَرٰامِ وَ اتَّقُوا اللّٰهَ ... (البقرة: 196)؛ (يَسْئَلُونَكَ عَنِ الشَّهْرِ الْحَرٰامِ قِتٰالٍ فِيهِ قُلْ قِتٰالٌ فِيهِ كَبِيرٌ وَ صَدٌّ عَنْ سَبِيلِ اللّٰهِ وَ كُفْرٌ بِهِ وَ الْمَسْجِدِ الْحَرٰامِ وَ إِخْرٰاجُ أَهْلِهِ مِنْهُ أَكْبَرُ عِنْدَ اللّٰهِ وَ الْفِتْنَةُ أَكْبَرُ مِنَ الْقَتْلِ...) ؛ (بقره: 217)؛ (سُبْحانَ الَّذى أَسْرى بِعَبْدِهِ لَيلاً مِنَ المَسْجِدِ الحَرامِ إِلَى المَسْجِدِ الأَقْصَى الَّذى بارَكْنا حَوْلَهُ لِنُرِيهُ مِنْ آياتِنا...) (اسراء: 1). البته آيه معراج محل تأمل است؛ زيرا هرچند در تاريخ، معراج از خانه‌اى در مكه نزديكى مسجدالحرام گزارش شده است؛ اما دليلى براى حمل بر مجاز نيست؛ چه‌بسا پيامبر از خود مسجد به معراج رفته باشد.

6) . (وَ اقْتُلُوهُمْ حَيْثُ ثَقِفْتُمُوهُمْ وَ أَخْرِجُوهُمْ مِنْ حَيْثُ أَخْرَجُوكُمْ وَ الْفِتْنَةُ أَشَدُّ مِنَ الْقَتْلِ وَ لاٰ تُقٰاتِلُوهُمْ عِنْدَ الْمَسْجِدِ الْحَرٰامِ حَتّٰى يُقٰاتِلُوكُمْ فِيهِ فَإِنْ قٰاتَلُوكُمْ فَاقْتُلُوهُمْ كَذٰلِكَ جَزٰاءُ الْكٰافِرِينَ) (البقرة: 191)؛ زبدة البيان فى أحكام القرآن، ص 308.

مشخصات کتاب

پژوهشی فقهی پیرامون نماز مسافر در اماکن چهارگانهجلد:1نویسنده:درگاهی، مهدیناشر:مشعرمحل نشر:تهران - ایرانسال نشر:1392

دریافت فایل ارجاع:

BibTex | Endnote

سایر جلدهای کتاب:

جلد 1