77مأمون فرزند هارون، كه از معتزله بود و گرايشهايى به علويان داشت، در سال 193 .ق بنايى زيبا بر قبر آن حضرت برپا كرد كه تا عصر متوكل همچنان باقى بود. 1 هرچندكه از محدوده آن گزارشى نشده است.
متوكل عباسى با جسارت هرچه تمامتر براى محو آثار شهيدانِ كربلا تلاش كرد. او در سال 236 .ق قبر امام عليه السلام ، خانهها و سراهاى پيرامون آن را بهكلى ويران كرد. حتى دستور داد تا زمين آن را شخم زنند و بذر بپاشند و بر قبر آب ببندند و مردم را از زيارت آن مقام باز دارند. 2
اين واقعه را شيخ طوسى به نقل از شاهدى عينى چنين توصيف كرده است:
أخبرنا ابنخشيش، قال حدثنا محمدبنعبدالله، قال حدثنا محمدبنجعفر بن محمد بن فرج الرخجي، قال حدثني أبي، عن عمه عمربنفرج، قال أنفذني المتوكل في تخريب قبر الحسين عليه السلام فصرت إلى الناحية، فأمرت بالبقر فمر بها على القبور، فمرت عليها كلها، فلما بلغت قبر الحسين عليه السلام لم تمر عليه. قال عمي عمربنفرج فأخذت العصا بيدي، فما زلت أضربها حتى تكسرت العصا في يدي، فو الله! ما جازت على قبره و لا تخطته. قال لنا محمدبنجعفر كان عمربنفرج شديد الانحراف عن آل محمد (ص) فأنا أبرأ إلى الله منه، و كان جدي أخوه محمدبنفرج شديد المودة لهم رحمه الله و رضي عنه، فأنا أتولاه لذلك و أفرح بولادته. 3
«منتصر» پس از قتل پدر و به جبران اقدامهاى نادرست او بناى حرم را در سال 247 .ق بازسازى و بناى با عظمتى، بر فراز قبر مطهر استوار كرد و مسجد و صحن و