75تعيين محدودۀ حرم در زمان ائمه معصومين عليهم السلام است و اينكه چه كسى آنرا ساخته است، به موضوع بحث ارتباطى ندارد.
محدوده حرم را با توجه به برخى از روايات، مىتوان چنين توصيف كرد: اين بنا شامل يك سقيفه (سرپوشيده) و گنبدى بوده كه دو در داشته؛ درى به سمت مشرق و درى ديگر به سمت مغرب.
گواه اين محدوده، سخن امامصادق عليه السلام درباره چگونگى زيارت امامحسين عليه السلام است كه مىفرمايد: «چون به درى كه در سمت مشرق است رسيدى بر در بايست و بگو...» و به دنبال آن مىفرمايد: «سپس از سرپوشيده بيرون مىروى و در مقابل قبرهاى شهيدان مىايستى...». 1
اين مسير شرق به غرب هماكنون نيز وجود دارد و مرقد شهيدان كربلا در سمت شرق مرقد امامحسين عليه السلام و فرزندش علىاكبر است. از اين روايت همچنين دانسته مىشود كه آن «سرپوشيده» قبر علىاكبر را نيز در برداشته است. شيخ مفيد در كتاب «مزار» به سند خود از «صفوانبنمهران جمال»، از امامصادق عليه السلام روايت مىكند كه فرمود:
چون آهنگ زيارت قبر حسين عليه السلام در كربلا داشتى، در بيرون گنبد بايست و در قبر بنگر. سپس به روضه درآى و در برابر آرامگاه، در بالاسر بايست... آنگاه از درى كه در پايين پاى علىبنالحسين (علىاكبر) است بيرون شو و به سوى شهيدان رو... سپس به راه خود ادامه ده تا به شهادتگاه ابوالفضل، عبّاسبنعلى، برسى. آنجا بر درِ سرپوشيده بايست و سلام ده... . 2
سيدبنطاووس در كتاب «اقبال الاعمال» از «حسينبنابىحمزه» چنين روايت مىكند: