85مقام محمود، مقام شفاعت است. ¹برخى نيز يكى از مقامات محمود را كه موجب ستايش و تمجيد تمامى اهل محشر است، مقام شفاعت مى‌دانند. ²

علامه طباطبايى نيز در بحث روايى آيه ياد شده، مقام محمود را همان شفاعت مى‌داند. ³ وى آيه يَوْمَ لاٰ يُغْنِي مَوْلًى عَنْ مَوْلًى شَيْئاً وَ لاٰ هُمْ يُنْصَرُونَ* إِلاّٰ مَنْ رَحِمَ اللّٰهُ (دخان: 41 - 42) را يكى از ادله شفاعت در قيامت مى‌داند. ⁴ آيه وَ لَسَوْفَ يُعْطِيكَ رَبُّكَ فَتَرْضىٰ (ضحى: 5) نيز از نظر علامه مربوط به شفاعت است و بنا بر روايت معتبرى اميدبخش‌ترين آيات قرآنى به شمار مى‌آيد. ⁵

چهار - رشيدرضا صاحب تفسير المنار تحت تأثير استاد خود محمد عبده در تفسير سوره بقره ضمن برشمردن اصول عامه‌اى كه در اين سوره يافته در اصل 32 به موضوع بطلان شفاعت وثنيه پرداخته و اظهار مى‌دارد آيات زيادى در اين سوره بر بطلان چنين شفاعتى دلالت دارد. از نظر او مشركين عرب قبل از اسلام به نوعى شفاعت تكوينى قائل بودند و به زعم خود با دعا و قربانى كردن و نذر، به درگاه بت‌هاى دست‌ساخت خود يا فرشتگان تقرب مى‌جستند، تا آنها شفاعت ايشان را نزد خداى متعال كرده و آنگاه خدا با پذيرش شفاعت آنها به ايشان خيرى برساند يا شرى را دفع نمايد. ⁶ به نظر وى مشركين اهل كتاب و مؤمنين (از مسلمانان) علاوه بر چنين اعتقادى نجات از جهنم را هم از شيعيان خود خواستند. (همانجا) رشيدرضا در موضعى ديگر كسى را كه با اعتماد به عفو و شفاعت مرتكب كبائر مى‌شود، همانند كسى مى‌داند كه در ملأ عام جرمى را مرتكب شود و هنگامى كه مأموران