186وجود و كمالاتش بالذات و از خود اوست خداى متعال است و غير او هر كمالى دارد از او اخذ كرده است. اختصاص كمال به خداوند در برخى از آيات و نسبت دادن آن به غير خدا در آيات ديگر با قيد «باذن الله» اين حقيقت متعالى را گوشزد مىكند كه هر كس هر چه دارد از مقام ربوبى دريافت كرده و بدون افاضه از مقام ربوبى هيچ ندارد.
نكته قابل توجه ديگر در آيات همراه با استثناى به «اذن خداى متعال» اين است كه از آيات قرآن استفاده مىشود هيچ حادثهاى در دنيا و آخرت تحقق نمىيابد، مگر به اذن تكوينى خداى متعال و هيچ فاعلى، اعم از فاعل طبيعى و غير طبيعى، كارى انجام نمىدهد جز به اذن خداى متعال. اين آيات بيانگر وجود رابطهاى تكوينى بين حوادث عالم و اراده الهى مىباشد و منوط ساختن شفاعت به اذن خداى متعال نيز يكى از مصاديق اين قاعده كلى است؛ چراكه شفاعت نيز كارى است كه شافع در حق مشفوعٌله انجام مىدهد و به دليل آنكه هيچ كارى بدون اذن و اراده تكوينى خداى متعال تحقق نمىيابد، شفاعت نيز بدون اذن و اراده حضرت حق - سبحانه و تعالى - تحقق نمىيابد و در تحليل ذهن بايد پيش از شفاعت اذن خداوند وجود داشته باشد تا تحقق يابد و از اين رو، هيچ شفاعتى نيست، مگر بعد از اذن خداى متعال. 1
ديدگاه برخى مفسران در جمع بين آيات شفاعت
بيشتر مفسران آيات همراه با استثنا را مثبت شفاعت شمرده و در جمع بين آنها و آيات نفىكننده شفاعت، آيات نفىكننده را بر شفاعت از كافران حمل كردهاند. در ذيل، به ديدگاه برخى از اين مفسران اشاره مىشود: