1481. شفاعت منفى: اين شفاعت، خواستن چيزى از غير خداست، در حالى كه هيچ‌كس جز خداوند بر آن توانايى ندارد. مانند شفاعت مشركان كه خداوند آن را نفى كرده و شفاعتى كه نادانان و گمراهان اين امت به آن اعتقاد دارند و در بين مردم رايج و معروف است.

2. شفاعت مثبت: اين درخواست شفاعت از خداوند است و اعتقاد به اينكه شفيع مستقل در شفاعت نبوده بلكه مطيع خداوند است و خدا بايد به او اذن دهد. اين شفاعت مقبول است. ¹

وصف ويژه‌اى كه بنا بر عقيده ابن تيميه انسان بايد داشته باشد تا شفاعت نصيبش شود، آن است كه براى خدا شريك قرار ندهد. او اين حديث را براى تأييد سخن خود بيان مى‌كند. ابوهريره نقل كرده است كه پيامبر (ص) فرمود:

« اسْعَدُ النَّاسِ بِشَفاعَتى يَومَ القِياَمِة مَنْ قَالَ لاَ الهَ الاَّ اللهُ خَالِصاً مِنْ قَلْبِه أَو نَفْسِه »؛ ² بيش از همه، كسانى به شفاعت من در روز قيامت خوشبخت مى‌شوند كه قلباً و از روى اخلاص به خدا ايمان داشته باشند».

ابن تيميمه پس از بيان حديث مى‌گويد: كسى كه احدى غير از خدا را متولى و سرپرست خود قرار دهد، مشرك است و دورترين مردم به شفاعت است، زيرا شفاعت براى اهل توحيد است پس كسانى كه بت، ملائكه، انبيا و اوليا و صالحان را عبادت كنند تا از شفاعتشان بهره‌مند شوند، براى پروردگارشان شريك قرار داده‌اند. ³

البته وى معتقد است كه هر چند ملائكه، انبيا و صالحان مالك شفاعت نيستند، اما زمانى كه پروردگار به آنها اذن دهد، شفاعت مى‌كنند؛ البته فقط مؤمنان و كسانى را كه به «لا اله الا الله» شهادت داده‌اند. ⁴