106در چه موطنى از وى شفاعت مىكنند. 1 به عبارت ديگر، حتى اگر بر فرض شفاعت نصيب كسى شود تنها پس از موقف حساب كه تكليف مردم براى ورود به بهشت يا جهنم معلوم مىشود امكانپذير است. قبل از چنين زمانى قرار است چه حوادث ناگوارى براى فرد گناهكار پيش آيد؟ هنگام ارتحال، در قبر، برزخ، قيامت كبرى، شرم حضور در محضر اولياى الهى و...؟ بر فرض شفاعت در پايان نصيب گناهكار شود ولى چه كسى مىتواند اين سختىها و مرارتها را تحمل كند؟ به علاوه گناهان نيز آثار تكوينى خاصى دارند كه اين آثار در دنيا دامنگير انسان مىشود. برخى از معاصى در طول حيات دنيوى نعمتهاى الهى را تغيير مىدهند. امام على (ع) در دعاى كميل برخى از اين آثار دنيايى را چنين برمىشمارند: « اللَّهُمَّ اغْفِرْ لِىَ الذُّنوبَ الَّتى تهَتِكُ العِصَمَ. اللَّهُمَّ اغْفِرْ لِىَ الذُّنوبَ الَّتى تُنزِلُ النِّقم. اللَّهُمَّ اغْفِرْ لِىَ الذُّنوبَ الَّتى تُغَيرِّ النِّعَمَ. الَلَّهُمَّ اغْفِرْ لِىَ الذُّنوبَ الَّتى تحَبِسُ الدُّعاءَ ... » براى فرد عاقل و واقعبين بسيارى از اين آثار همچون عذابهاى اخروى دردآور و مؤلم است. بىشك حتى اگر آن عذاب اخروى سرانجام با وساطت شفيعى مرتفع گردد ولى جبران خسارتهايى كه وى در دنيا از ناحيه هر يك از اين گناهان ديده است امكانپذير نيست. لذا هيچ انسان خردمندى به صرف وعده شفاعت مرتكب گناه نمىشود. چنين وعده نامتعين و غير قطعى تنها مىتواند روحيه رجاء و اميدوارى را در انسانها ايجاد نمايد.
به اين ترتيب مىتوان دريافت كه چرا در نصوص دينى، موارد شفاعت و گناهانى كه در نظر است مورد شفاعت قرار گيرند معلوم نشده است. تعيين دقيق گناهان مورد شفاعت و اشخاصى كه مشمول شفاعت قرار خواهند گرفت، با تربيت دينى كه مرادش پرورش افرادى منزه و صالح است سازگارى ندارد.