144دليل واژگون جلوه دادن حقايق در تفاوت نگذاشتن ميان خير و شر، نادانى و سفاهت آنان را يادآور مىشود و مىفرمايد: «چرا اين گروه وحى را درك نمىكنند؟!»
فخر رازى در تفسير خود هنگام تفسير سوره حمد مىنويسد:
بدان كه هر سود و زيانى كه به انسانها مىرسد، همه از جانب خداوند متعال است؛ چرا كه خداوند مىفرمايد: وَ مٰا بِكُمْ مِنْ نِعْمَةٍ فَمِنَ اللّٰهِ . 1 نعمت نيز بر سه نوع است:
1. نعمتى كه ايجاد آن، تنها از سوى خداوند است؛ مانند آفرينش و روزى دادن.
2. نعمتى كه به ظاهر، از جانب غيرخدا به انسان مىرسد؛ اما در واقع، اين نعمت نيز از سوى خداوند است؛ زيرا خداوند متعال، خالق نعمت و نعمتدهنده، و پديدآورنده انگيزه بخشش در دل او است. بنابراين شكرگزارى از انسان در اين موارد، همان شكرگزارى از خداوند متعال است؛ به همين دليل خداوند مىفرمايد: أَنِ اشْكُرْ لِي وَ لِوٰالِدَيْكَ إِلَيَّ الْمَصِيرُ . 2 دليل اينكه در آيه فرموده است شكر من را بهجا آور، براى توجه به اين مطلب است كه نعمتدهى آفريدهها، تنها زمانى صورت مىگيرد كه خداوند به آنها نعمتهاى ياد شده را بدهد.
3. نعمتهايى كه به دليل طاعت و بندگى، از سوى خداوند به ما مىرسد. اين نعمتها نيز از جانب خداى متعال است؛ زيرا اگر