54احساس و رفتار تغيير دهند؛ به عبارت ديگر، أركان تبليغ عبارتاند از: فرستنده، مخاطب و پيام. در صورتىكه بين اين سه ركن، ارتباط خوبى برقرار شود، اثر تبليغ بيشتر مىگردد و رسالت مبلّغ به خوبى اجرا مىشود. 1ارتباط بين اركان تبليغ در محيطى تعاملى برقرار مىشود. از اينرو مناسب بودن چنين محيطى باعث مثبت شدن رابطه اركان تبليغ خواهد شد. باتوجه به اين مطالب، مىتوان گفت حج ويژگىهايى دارد كه در تبليغ دينى مؤثر است و اركان تبليغ را تقويت مىكند. اين ويژگىها، كاركرد و فرصتهاى تبليغى حج را در محيطى مناسب و مؤثر نشان مىدهد؛ بهطورى كه فضاى مناسب تبليغى حج زمينه فعاليت مبلّغ را بيشتر مىكند. در نتيجه وى راحتتر و بهتر مىتواند برنامههاى تبليغى خود را اجرا كند.
بهطور كلى، مىتوان ويژگىهاى تبليغى حج را به دو بخش تقسيم كرد:
1. ويژگىهاى انسانى - ارتباطى
اين ويژگىها بيشتر به نوع روابط ميانفردى اركان مثلث تبليغى برمىگردد. بىشك، ارتقاى اينگونه روابط، در رشد جنبه تبليغى حج، تأثير شگرفى دارد.
الف) ارتباط غيرزبانى خدا با انسان در حج
بين خدا و انسان دو نوع رابطه وجود دارد: يكى ارتباط شفاهى كه از طرف خداوند در قالب وحى و از طرف بندگان در قالب الفاظ (اذكار و ادعيه) برقرار مىشود و