36تو دو موضوع باقى مانده است كه بايد آن دو را به مردم ابلاغ كنى: حكم حج و [مسئله] ولايت. لازم است اعلام عمومى كنى و هركس را كه استطاعت و توانايى سفر حج را دارد، دعوت نمايى تا اعمال و خصوصيات زيارت خانه خدا را به آنان تعليم دهى. 1
پيامبر(ص) در حجةالوداع به بهترين شكل، از ظرفيت تبليغى حج بهره برد. ايشان در مسجد «خيف» در منا براى زائران خطبه خواند و آنها را به اخلاص در عمل، ارادت و خيرخواهى به پيشوايان دين و همراهى با جماعت صالح فراخواند. 2ايشان در بازگشت از منا به مسلمانان فرمود:
آيا مىدانيد اين شهر (مكه) چه شهرى است؟ آيا مىدانيد اين ماه (ذىالحجه) چه ماهى است؟ آيا مىدانيد اين روز، چه روزى است؟ همه گفتند: «بلى. مىدانيم. اين شهر، بلدالحرام و اين ماه، ماه حرام و اين روز، روز حرام است». سپس حضرت فرمود: «خداوند جانها و مالهايتان را بر شما حرام كرده است؛ همانند حرام بودن اين شهر و ماه و روز». 3
پيامبر(ص) در اين روايت با استفاده از فضاى معنوى حج و احترام مسلمانان به مكه و ماه حرام، توجه آنها را به حرمت اموال و جان مسلمانان جلب نمود تا يكى از مهمترين آسيبهاى اجتماعى در جامعه جاهلى را كه به نزاع و كشمكش منجر مىشد، اصلاح كند.
بزرگترين استفاده تبليغى پيامبر(ص) از حج، اعلام ولايت اميرمؤمنان(ع) در حجةالوداع در غديرخم بود. 4حضرت على(ع) در سرزمين منا، آيات اول تا ششم سوره