172
عَلَى اللّٰهِ فَهُوَ حَسْبُهُ) ؛ «و هركس بر خداوند توكل كند، خدا امر او را كفايت مىكند». (طلاق:3)
در روايات نيز به اين موضوع بسيار توجه شده است. توكل بر خداوند، مايه نجات از هر بدى و محفوظ بودن از هر دشمنى است. 1 هركس بر خدا توكل كند، خداوند هزينه او را كفايت مىكند و از جايى كه گمان نمىبرد به او روزى مىدهد. 2در مقابل، خداوند كسانى را كه از او روى گردانند و بر ديگران اعتماد كنند، به خود رها مىكند.
پيامبر اعظم(ص) در اينباره فرمود:
خداوند عزوجل مىفرمايد: هيچ مخلوقى نيست كه به غير من پناه ببرد، مگر اينكه دستش را از اسباب و ريسمانهاى آسمانها و زمين كوتاه كنم. پس اگر از من بخواهد عطايش نكنم و اگر مرا بخواند جوابش ندهم. 3
البته توكل مراتبى دارد و افراد نيز براساس ميزان ايمانشان در واگذارى امور به خدا متفاوتاند 4و هيچگاه توكل بهمعناى تنپرورى و تنبلى نيست. 5
مقام ابراهيم(ع)، صفا و مروه، يادآور توكل ابراهيم(ع) و هاجر در اجراى فرمان الهى است. حضرت ابراهيم(ع) به دستور خدا، همسر و نوزادش را در بيابانى رها كرد و هاجر نيز بر خدا توكل نمود و دشوارى عبادت و امتثال فرمان الهى را پذيرفت. اين رويداد به زائران مىآموزد كه هركس بر خدا توكل كند، دشوارىها براى او آسان و