67چنانكه همراهان و مشاوران ناسالم، زمينه سقوط را برايش فراهم مىسازند. بهترين مشاور و همنشين فرد، ادب پسنديده اوست؛ زيرا بهترين راهنما براى رفتار با ديگران در روابط اجتماعى است و هميشه همراه و ملازم انسان است. حضرت على (عليه السلام ) فرمود : «
حُسْنُ الاَدَبِ خَيرُ مُوازرٍ وَاَفضَلُ قرينٍ » 1؛ «ادب نيكو، بهترين يارىكننده، و بالاترين همنشين است».
همانطور كه هر پادشاه و مسئولى نياز به وزير و مشاور دارد، هر انسانى هم نياز به كمككار و مشاور دارد. بهترين مشاور و كمككننده براى فرد، ادب اوست؛ زيرا در چگونگى تصميمگيرى، رفتار و گفتوگو او را يارى مىدهد.
6. ادب نيكو، زينت عقلى
همانگونه كه برخى چيزها در امور مادى زينت چيزهاى ديگر است و موجب زيباتر شدن آنها مىشود، در امور معنوى نيز چنين است. بعضى امور معنوى، زينت بخش امور ديگر است. عقل يكى از نعمتهاى خداوند به انسان است كه به سبب آن بر ساير موجودات فضيلت پيدا كرده است. اما اين عقل هم مىتواند بهوسيله امورى زينت پيدا كند. آنچه عقل را زينت مىدهد، ادب است. رسول گرامى اسلام در حديثى مفصل، زينتهاى معنوى را بيان فرمود و در فرازى از اين حديث فرمود: «
حُسْنُ الاَدَبِ زِينَةُ العقل » 2؛ «ادب نيكو، زينت عقل است».
امام على (عليه السلام ) در كلامى به فرزندش امام حسن مجتبى (عليه السلام ) ادب را وسيله بارورى عقل معرفى كرد و فرمود: «
يا بُنّي الاَدَبُ لِقاحُ العقل وَذِكاءُ القلبِ وَعُنوانُ الفَضلِ » 3؛ «اى فرزندم! ادب باروركننده عقل و پاككننده قلب و عنوان برترى است».