166كنيز گفت: «خداوند بزرگ مى‌فرمايد: (وَ اَلْكٰاظِمِينَ الْغَيْظَ ) ؛ «و فرو خورندگان خشم». امام (عليه السلام ) فرمود: «خشم را فرو خوردم». كنيز گفت: ( وَ الْعٰافِينَ عَنِ النّٰاسِ ) ؛ «و در گذرندگان از مردم». امام (عليه السلام ) فرمود: «از تو گذشت كردم». كنيز گفت: ( وَ اللّٰهُ يُحِبُّ الْمُحْسِنِينَ ) ¹ ؛ «و خدا نيكوكاران را دوست دارد». امام (عليه السلام ) فرمود: «برو، تو را در راه خدا آزاد كردم». ²

ب) سفيان ثَورى از صوفيان معروف عصر امام صادق (عليه السلام ) بود. روزى به حضور امام‌صادق (عليه السلام ) آمد و ديد آن حضرت، بسيار غمگين به نظر مى‌رسد. علّت آن را پرسيد. امام (عليه السلام ) فرمود:

من اهل خانه‌ام را از رفتن به پشت‌بام نهى كرده بودم. امروز به خانه آمدم و ديدم يكى از كنيزانى كه بچه‌ام را نگهدارى مى‌كرد، از پله‌هاى نردبان بالا رفته است و مى‌خواهد به پشت‌بام برود. هنگامى كه مرا ديد، لرزه بر اندامش افتاد و كودك از آغوش او به زمين سقوط كرد و مُرد. خشم و ناراحتى من، به سبب مرگ كودك نيست، بلكه به اين علت ناراحتم كه چرا اين كنيز بينوا، با ديدن من وحشت‌زده شد.

سپس آن امام مهربان، كنيز را دلدارى داد و (براى جبران شكست و ناراحتى كنيز، به او) دو بار فرمود: «

انتِ حُرَّةٌ لِوَجهِ اللهِ لاَبأسَ عَلَيكِ » ³؛ «تو در راه خدا آزاد هستى و هيچ باك و بازخواستى بر تو نيست».

موارد نامناسب بودن عفو

هرچند عفو و گذشت ارزشمند است، اما همه‌جا مناسب نيست؛ بلكه در بعضى موارد، لازم است خطاكار مجازات شود تا براى ديگران عبرت شود. اگر هميشه عفو و گذشت جاى تنبيه را بگيرد، تبهكاران با خيال راحت، به‌كار خود ادامه مى‌دهند. در