152نيز كوشيد. رسول گرامى اسلام (صلى الله عليه و آله ) درباره حق دوستى و آشنايى مىفرمايد: «
يَحفِظُ خُلَّتَهُ » 1؛ «بر دوستى او ثابت قدم باشد».
سفر حج، از سفرهايى است كه در آن آشنايىهاى عميق و روابط قبلى وجود ندارد و طى همراهى و همسفرى، افراد با هم آشنا، دوست، همدم و هماتاق مىشوند. آنان با روحيه هم آشنا و از سوابق هم آگاه مىشوند. ازاينرو دوستىها شكل مىگيرد. 2
دوام يافتن و استمرار دوستى، همسفران را در طول زندگى از بركت اينگونه آشنايىها برخوردار مىكند. ازاينرو نبايد چنين رابطههايى را به فراموشى سپرد.
نامهنگارى، تماس تلفنى، ديدار، رفت و آمد و احوالپرسى، باعث تداوم در رفاقت مىشود. امام صادق (عليه السلام ) فرمود:
التَّواصُلُ بَينَ الاِخوانِ في الحَضَرِ التَّزاوُرُ وَ في السَّفَرِ التَّكاتُبِ. 3
عامل پيوند ميان برادران دينى، زمان حضور در شهر و وطن، «ديدار» است و در مسافرت، «نامهنگارى».
آثار رعايت كردن حقوق ديگران
بىشك رعايت كردن حقوق ديگران، زمينهساز امنيت اجتماعى است و روابط افراد را تنظيم مىكند. در اينجا به برخى از آثار اجتماعى اشاره مىكنيم:
1. كاهش درگيرىها
بسيارى از مشكلات اجتماعى، به دليل رعايت نكردن حقوق اجتماعى است. نزاعهاى خانوادگى و وقوع طلاق، دعواهاى بين دوستان، قطع رحمها، درگيرىهمسايگان و...، مواردى هستند كه به علت رعايت نكردن حقوق اجتماعى، اخلاقى و