101اما نشاط پايدار و سازنده، زمانى حاصل مىشود كه فرد با اختيار، خودآگاهى و هدف عالى، براى رسيدن به آن حركت كند. قرآن كريم در مقايسه ميان دنيا و آخرت مىفرمايد: وَ الْآخِرَةُ خَيْرٌ وَ أَبْقىٰ ؛ «درحالىكه آخرت بهتر و پايدارتر است». (اعلى: 17)
خداوند، براى آخرت دو ويژگى «خير» و «تداوم» را بيان كرده است كه در دنيا نيست؛ بر همين اساس انسانهاى معتقد، امور دنيايى و ناپايدار را از امور آخرتى و سازنده تشخيص مىدهند. نشاطِ ناشى از مواد مخدر، رقص، آواز و موسيقى، از مقولات دنيوى است كه نه داراى خير است و نه تداوم. بنابراين شادى و نشاط آن سازنده نيست. اما امور معنوى، هم خير است و هم با دوام.
عوامل نشاط
يكى از نيازهاى اساسى، شاد زيستن است و انسان در پرتو آن، به تعالى روحى و روانى مىرسد. انسان بهطور فطرى، از غمگريزان و به شادى تمايل دارد. نشاط نه فقط بر روح و روان، بلكه بر جسم او نيز تأثير مىگذارد.
عوامل گوناگونى در ايجاد و تداوم نشاط، مؤثر است كه بدون آنها انسان به نشاط صحيح نمىرسد و به شادىهاى كاذب دچار مىشود. شادىهايى كه زودگذر و در بعضى موارد مخرب هستند.
عوامل نشاط سازنده را مىتوان به دو گروه درونى و بيرونى تقسيم كرد. عوامل درونى، از درون فرد مىجوشد و او را به هيجان مىآورد و عوامل بيرونى، از محيط زندگى فرد برمىخيزد و در او شادمانى، نشاط و احساس رسيدن به آرزوها را ايجاد مىكند. در اينجا به اين عوامل اشاره مىكنيم:
1. ايمان و جهان بينى صحيح
ايمان به خدا، اساس تربيت در اديان آسمانى است. پيامبران الهى، برنامه انسانسازى را با دعوت كردن به آفريدگار جهان، آغاز و معرفت فطرى آنان را بيدار مىكردند.