174شما را به گريه درآورد؟ فرمود: اين قوم در سينههايشان كينههايى دارند كه آن را اظهار نمىكنند، مگر بعد از وفاتم. 1
7. «ابومويهبه»، خادم رسول خدا (ص) مىگويد:
پيامبر (ص) شبى مرا از خواب بيدار كرد و فرمود: من امر شدهام تا بر اهل بقيع استغفار نمايم، همراه من بيا. با حضرت حركت كردم تا به بقيع رسيديم. پيامبر (ص) بر اهل بقيع سلام نمود و سپس فرمود: جايگاه خوشى داشته باشيد، هر آينه فتنهها مانند شب تاريك بر شما روى آورده است. آنگاه بر اهل بقيع استغفار نمود و برگشت و در بستر بيمارى افتاد و با همان مرض از دنيا رحلت نمود. 2
سه راه پيش روى پيامبر (ص)
گفته شد كه پيامبر اكرم (ص) از آينده امت خود و فتنهاى كه درباره خلافت اتفاق افتاد، آگاهى داشتند، حال، سؤال اين است كه پيامبر (ص) براى مقابله با آن چه تدابيرى انديشيده بودند؟ آيا با احساس مسئوليت، براى پيشگيرى از آن راهحلى داده است يا خير؟
سه احتمال وجود دارد:
1. روش سلبى: يعنى پيامبر (ص) وظيفهاى احساس نمىكرده است.
2. روش ايجابى با واگذارى به شورا: به اين صورت كه براى رفع اختلاف و نزاع، مردم را به شورا دعوت نموده است تا به نظر شورا عمل كنند.
3. روش ايجابى با تعيين: يعنى پيامبر (ص) براى رفع فتنه، كسى را به جانشينى خود معرفى كرده است.