91در مجموع فضاى سياسى حاكم بر روابط ميان ايران و عربستان، آنچنان سنگين بود كه حتى برخى براى توضيح آن از تعبير جنگ سرد استفاده مىكردند. 1
5. وضعيت برگزارى حج 1433
آنچه از اوضاع سياسى و اجتماعى عربستان، جهان اسلام و مناسبات ايران و عربستان گفته شد، سبب شده بود كه مسؤولان حج، نگرانىهاى بسيارى در مورد چگونگى حج امسال داشته باشند. با اين حال در يك جمله مىتوان گفت، وضعيت حج در حوزههاى مختلف، وضعيتى نسبتاً ايده آل بود.
البته در اين ميان مشكلاتى توسط نيروهاى انتظامى سعودى و برخوردهاى پراكندهاى در فرودگاهها و يا مسجد النبى با روحانيون صورت گرفت، اما اين كارها را نمىتوان به سياستهاى دولت عربستان تسرى داد. در مجموع تعامل دولت سعودى و وهابيان با زائران ايرانى و در مجموع شيعيان را مىتوان در چند بخش دسته بندى كرد:
1.5. تعاملات مذهبى
همان گونه كه گفته شد با شدت گرفتن تظاهرات و ناآرامىها در منطقه شرقيه از يك سو و سياست عربستان در حمايت از دولت آل خليفه از سوى ديگر، انتظار آن مىرفت كه فضاى مذهبى در مكه و مدينه بسيار بسته