78«مشعرالحرام» ياد كنيد و او را ياد كنيد همانگونه كه شما را راهنمايى كرد و [شما] پيش از آن، بىشك از گمراهان بوديد.
شأن نزول
درباره بخش نخست آيه حكايت شده است كه مردم در زمان جاهليت، معامله، تجارت، حمل مسافر و باركشى را در موسم حج، حرام و گناه مىدانستند. آنها خيال مىكردند اگر كسى هنگام مراسم حج چنين كارهايى كند، حج او باطل مىشود. ازاينرو مسلمانان منتظر بودند كه بدانند آيا احكام جاهلى همچنان باقى مىماند، يا اسلام آنها را بىارزش اعلام مىكند.
آيه فوق نازل شد و توهّم جاهلى «گناه بودن معامله در موسم حج» را نادرست خواند و اعلام كرد كه در موسم حج، معامله و تجارت هيچ اشكالى ندارد كه مردم از بخشش خدا استفاده كنند و سودى به دست آورند. 1
نكتهها و اشارهها
1. عرفات بيابان وسيعى است در حدود بيست كيلومترى مكه كه حاجيان از ظهر تا غروب روز نهم ذىالحجه براى انجام دادن مرحلهاى از حج در آنجا مىمانند. واژه «عرفات» در اصل به معناى شناخت و عرفان است. در مورد نامگذارى اين بيابان به عرفات، احتمالات متعددى بيان شده است؛ از جمله اينكه وقتى پيك وحى، اعمال حج را به ابراهيم(ع) نشان داد، ابراهيم به او گفت: «عَرَفتُ»؛ «شناختم». همچنين اين سرزمين، محيط بسيار آمادهاى براى معرفت خدا و شناسايى ذات