159
مدينه (يثرب)
يثرب نام قديمى مدينه
وَ إِذْ قٰالَتْ طٰائِفَةٌ مِنْهُمْ يٰا أَهْلَ يَثْرِبَ لاٰ مُقٰامَ لَكُمْ فَارْجِعُوا وَ يَسْتَأْذِنُ فَرِيقٌ مِنْهُمُ النَّبِيَّ يَقُولُونَ إِنَّ بُيُوتَنٰا عَوْرَةٌ وَ مٰا هِيَ بِعَوْرَةٍ إِنْ يُرِيدُونَ إِلاّٰ فِرٰاراً . (احزاب: 13)
و هنگامى كه دستهاى از آنان گفتند: «اى مردم يثرب (مدينه) [در اينجا] هيچ منزلگاهى براى شما نيست. پس [به شهر] بازگرديد» و دستهاى از آنان از پيامبر رخصت [بازگشت] مىخواستند [و] مىگفتند: «در واقع، خانههاى ما بىحفاظ است» و حال آنكه آنها بىحفاظ نبود؛ [آنان] جز گريز [از جنگ چيزى] نمىخواستند.
نكتهها و اشارهها
1. در اين آيات، واكنش گروههاى مختلف در برابر امتحان جنگ احزاب بيان شده است. در آيات قبل بيان شد كه جنگ احزاب آنقدر سخت بود كه اعتقاد گروهى از مؤمنان متزلزل شد. در اين آيات، منافقان سخنان تهمتآميز گفتند و بهانهجويى و توطئهگرى كردند. در واقع، اين روش منافقان است كه هنگام سختىها، چهره واقعى خود را نشان مىدهند و توطئه مىكنند.
2. گروهى از منافقان، مردم را براى بازگشت به مدينه تحريك مىكردند و گروهى ديگر بهانه مىآوردند و مىگفتند كه خانههاى ما باز و بدون در و ديوار و بىپناه و آسيبپذير است 1 و مىخواستند با اين بهانه از صحنه جنگ احزاب خارج شوند.