1262. در اين آيات، به سرزمين مكه سوگند ياد شده است؛ زيرا آنجا نخستين مركز توحيد و عبادت پروردگار است و پيامبران بزرگى همچون ابراهيم(ع)، اسماعيل(ع) و محمد(ص) در آنجا طواف كردهاند.
3. شرافت مكه به علت وجود پيامبر اسلام(ص) در آن سرزمين است و زمانى به آن شهر سوگند ياد مىشود كه پيامبر(ص) در آن شهر است. ازاينرو هنگامى كه پيامبر(ص) از مكه هجرت مىكند، با عنوان «قريه» يعنى روستا و آبادى از آن ياد مىشود. 1 در واقع، ارزش سرزمينها به ارزش انسانهايى است كه در آنها زندگى مىكنند. اگر در سرزمينى عالمان و رهبران الهى زندگى كنند، آنجا متمدن است و حتى مىتوان بدان سوگند ياد كرد؛ وگرنه سزاوار نام شهر نيست.
گفت معشوقى به عاشق كاى فتى
4. برخى مفسران براى اين آيات، تفسير ديگرى نيز ذكر كرده و گفتهاند كه خدا مىفرمايد: «به شهر مكه سوگند ياد نمىكنم؛ 2 زيرا مردم مكه با تو بسيار بدرفتارى مىكنند». شهرى كه هركس داخل آن شود امنيت دارد، چرا براى تو امنيتى ندارد و مشركان حرمت تو را نگاه نمىدارند. اين تفسير كه در برخى احاديث نيز آمده است، 3 به نوعى سرزنش مشركان مكه است.
5. در اين آيات، از «پدر و فرزند» ياد شده است. اين پدر و فرزند، يا ابراهيم و اسماعيل(عليهما السلام) هستند كه كعبه و مكه را بنياد نهادند يا آدم و