1063. مقصود از «اَوثان»، سنگ‌هايى است كه مشركان مى‌پرستيدند. در اين آيه اين بت‌ها پليد خوانده شده است؛ چراكه اين بت‌ها زندگى و افكار انسان را آلوده مى‌سازند و به انحراف و خرافات سوق مى‌دهند. برخى مفسران احتمال داده‌اند كه اين آيه، اشاره به كار پليد مشركان است كه خون قربانى را روى بت‌ها مى‌ريختند و منظره زشتى به وجود مى‌آوردند.

4. تعبير «قول زُور» در اصل به معناى سخن دروغ، باطل و خارج از حد اعتدال است و در اينجا ممكن است اشاره به تعبيرات شرك‌آميز مشركان در هنگام گفتن «لبيك»، ¹ يا پرهيز از گفتار باطل در هنگام حج باشد.

5. هرچند اين آيه به برخى اعمال مشركان اشاره مى‌كند، اما مفهوم آيه كلى است و مقصود از آن پرهيز از شرك در هر صورت، و اجتناب از گفتار باطل با هر كيفيت است.

6. در برخى از احاديث، «قول زُور» را به «خوانندگى حرام» (غنا) و «گواهى براساس باطل» تفسير كرده‌اند. البته مقصود اين‌گونه احاديث، بيان مصداق اين آيه است. ²

آموزه‌ها و پيام‌ها

1. هركس در بزرگداشت برنامه‌هاى الهى همچون مناسك حج كوشيد و پاس آنها را نگاه داشت، به خودش خدمت كرده است.