61
فصل دوم:بازشناسى اماكن و مناسك حج و برداشتهاى عرفانى از آن
درآمد
ابراهيم خليل(ع)، معمار تمدن اسلامى بود و به نظر مىرسد نقشه مدينه فاضله را برپايه يك هسته مركزى و چهار ركن آبادى و عمران، امنيت، اقتصاد سالم و آرامش دلها تنظيم كرده بود. با اين چشمانداز، مكه مىتواند امالقراى مدينه فاضله باشد. ابراهيم بنيانگذار كعبه است كه سرزمين غير ذىزرع مكه را تبديل به امالقرى كرد. عنصرى اصلى كه اين چهار ركن در مدار او مىگردند و باعث مىشود سرزمينى امن و آزاد با اقتصاد سالم باشد و دلهاى مردم در آن بيارامد، حكومتى است كه در سايه وحى و رهبرى انسان كامل شكل گيرد؛ حكومتى كه در سايه سياستمدارى ديندار، مدير و مدبر و آگاه به قانونگذارى براساس رهنمودهاى آسمانى، تشكيل شده باشد. ابراهيم(ع) اين عنصر را در رديف اركان چهارگانه نياورد، بلكه آن را عنصر اصلى و محور مىداند و